verson 0.1 | 2009 | Seljord Kommune | Prosjekt 'Seljord og sogene' | .



Link



Link


Soger:
Ståle Åsheim
Segni om Ståle Åsheim som vart lyst fredlaus og held seg gøymd i loftet på garden Åsheim.
Hølje Gonge (f.1819 - d.1889)
Hølje Gonge budde på plassen Gonge på Seljordshei. Han var lam og levde llivet sitt bunden til kubbestolen. Likevel var han kunnskapsrik og handig, heldt aviser og var den i lokalmiljøet folk kom til for å spørje nytt frå verdi omkring. Han vann pris for god treskjering på verdsutstillinga i London i 18.. Gongestogo står idag på Dyrskuplassen. Her vert soga om Hølje formidla kvart år gjennom forteljingar om livet hans og huset vert nytta til utstillingar av handverktradisjonar
Vallarhaugen
Sigurd Telnes i samtale med kyrkjeverge Jon Svartdal.
Kivlemøyane
Segna om Kivlemøyane har blitt knytt til Nystaulsteinen der Kivlekyrkja skal ha stått, til mose og fargar i bratte fjellveggen ovanom grenda og til to store og ein mindre stein som har vore synlege i Kalvejuvet rett nedom Såvestaul. Desse steinane er skipla av ras i dei seinare år.
Sjøormhistoriar:
I pråm ved Heggenes
Forteljing frå ca. 1910:
-For nokre år sidan rodde ein mann åleine om natti. Då han kom litt ovanom Heggenes, såg han bakom seg, og fekk då sjå om lag 10 meter frå pråmen, eit dyr på vatnet. Det var som ein lang tømmerstokk, og det var svart på leten. Notti var så ljos at han kunne ha lese. Han såg hals og hovud over vatnet. Det bøygde hovudet nedetter, og det såg ut av skapnad som ein fisk eller ål. Halsen stod i ein bøyg så han såg at dyret i nakken hadde ein kam eller mån, som likna måni på ein hest. Kroppen låg ellest under vatnet, men bakerst kom rova oppatt og den tyktest vera som ein spord som låg i ring, som i ei usse. Det låg stille, og han rodde omkring det, 8-9 meter ifrå, og det såg likeeins ut på alle sidur. Han drygde med å ro i ein halv time, for å sjå om det ville dukke, men det låg rolegt. Han var sveitt og det var svalt, så han måtte ro vidare. Denne mannen var den gamle kapteinen på Fjøllguten. Ein mann så ærleg og sannferdig som nokon annan eg kjenner.
Dreiv med tømmerfløting utanfor Strand-øygarden
Forteljing frå 1911:
-Året etter (Olav Nøsthaug) var det to tømmerfløytarar, Torjus Kåsi og Tor Hauge. Dei heldt seg på utsida av Strand-øygarden og arbeidde med tømmeret. Fjøllguten hadde nettopp vore ved bryggja og gjekk oppover. Då såg karane eit dyr i vatnet som sumde etter båten. Det var omlag langt som ein tømmerstokk, og det var svart. Men så velte det seg på ryggen, og då såg dei at det var kvitt på undersida, og det hadde på kvar side stutte føter. Eit lite bel etter dukka det ned i vatnet og vart borte.
Frå Almankåsbakken
Arne Øygarden, Seljord, fortel at han alltid hadde hatt litt moro med folk som sa dei hadde sett sjøormen, men sist i juli 1976 har eg fått eit anna syn på det, seier han. Han kom køyrande i bil på vestsida av Seljordsvatnet, eller Mosasida, som er det vanlege namnet for folk som er kjent i bygda. Han hadde nærpå kome ned Almankåsbakken og hadde fint utsyn over vatnet då han vart vare ei veldig plasking omlag 20 meter utfor stranda. Han stopp bilen og såg då svarte buktningar i ei lengd av omlag 15 meter, seier han. Det var tydeleg eit slags ormeliknande dyr, svart mot ryggene og ljosare mot undersida, det såg ut for at huda var glinsande, men det kom kanskje av vatnet. Det gjekk kring to minuttar så skaut ormen, eller kva det nå var, i stor fart på skrå ut mot Sinnesodden. Der låg ein stor flokk med ender på vatnet, men då ormen nærma seg så bølgjande fossa kring han, letta heile andeflokken og flaug over mot Bjørgeøyane. -Det var ei merkeleg oppleving, seier Arne Øygarden.
To menn i båt ved Ulvenes
Forteljing frå ca. 1910:
-Halvor Lauvstad fortel at han og Halvor Brauti heldt seg på Ulvenes. Ein kveld reiste dei på vatnet for å fiske, og dei vart då vare, om lag 100 meter frå land eit hovud om lag ein fot over vatnet. Det var ikkje fullt så stort som eit hornlaust kuhovud, og det var brunsvart på let. Karane hadde kleine årir og klein båt, og dyret kom så fort mot dei at det stod bårur etter det. Og karane vart ikkje så lite fælne. Under vasskorpa og fram kring pråmen kom ein stor sikestim, så vatnet var kvitt. Det såg ut som om dyret dreiv fisken fyre seg. Men om litt dukka det og vart borte. Klokka var 10 om kvelden, men klårt og ljost.



Nor-Rec 2009